Κρατήρας Στέφανος

Η δημιουργία των κεντρικών θόλων είναι η τελευταία μαγματική δραστηριότητα που εκδηλώνεται στην Νίσυρο. Όλες οι εκρήξεις είναι υδροθερμικές (φρεατικες) και οφείλονται στην ύπαρξη υπέρθερμου ατμού στο υπέδαφος του νησιού. Οι θερμοκρασίες φτάνουν τους 400-500 βαθμούς και ασκούνται τεράστιες πιέσεις στα υπερκείμενα πετρώματα, που καταλήγουν σε υδροθερμικές εκρήξεις. Έτσι δημιουργήθηκαν στην περιοχή Ράμου, στο νότιο τμήμα του πυθμένα της καλδέρας 20 κρατήρες με διάμετρο μικρότερη των 500 μέτρων. Δέκα από αυτούς είναι καλά διατηρημένοι και έχει ο καθένας το δικό του όνομα. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο μεγάλος Στέφανος, με βάθος 27 μέτρα και ελλειψοειδές σχήμα με μεγαλύτερο άξονα τα 330 μέτρα και μικρότερο τα 260μ. Η ηλικία του εκτιμάται μεταξύ των 3.000-4.000 ετών. Δίπλα του βρίσκεται ο μικρός Στέφανος. Οι περισσότεροι και πιό πρόσφατοι είναι συγκεντρωμένοι την περιοχή του Λόφου (μεγάλος και μικρός Πολυβώτης, Λογοθέτης).